Bezpieczeństwo finansowe a rentowność w polskim sektorze bankowym (2015–2024)

Nikola Markiewicz

doi:10.58683/dnswsb.2154

Published : 2026-06-17

Financial security and profitability in the Polish banking sector (2015-2024)

Nikola Markiewicz

DOI: https://doi.org/10.58683/dnswsb.2154

Abstract

The article analyzes the relationship between financial security, as determined by capital adequacy and financial liquidity ratios, and the profitability of the Polish banking sector in 2015–2024.
The selected period, due to its particular suitability for capturing shifts in the relationships between the analysed variables, made it possible to enhance the existing body of knowledge in this area and to better illustrate their evolution during a time of intense economic, regulatory and technological transformations. The study used annual data from supervisory and statistical institutions, such as the Polish Financial Supervision Authority, the National Bank of Poland, and the Central Statistical Office, and applied correlation analysis tools (Pearson’s linear correlation coefficient) and statistical significance tests (Student’s t-test). The results of the study did not confirm the hypothesis of a weak negative correlation between financial security and profitability. Instead, it was shown that higher capital quality and financial liquidity are positively and moderately correlated with selected aspects of profitability, particularly net interest margin (NIM) and cost efficiency (C/I). In addition, the results obtained highlighted the complexity of the relationship under study and indicated the need for further in-depth analysis, e.g., on a larger research sample (comparison with the EU or division into groups of banks, such as cooperative and commercial banks) or examine shorter periods (quarterly or monthly).

Keywords:

financial security, Polish banking sector, profitability, capital adequacy, financial liquidity, Pearson correlation, banking regulations

Details

References

Statistics

Authors

Download files

PDF (Język Polski)

Citation rules

Markiewicz, N. (2026). Financial security and profitability in the Polish banking sector (2015-2024). The WSB University in Poznan Graduate Research Journal, (ONLINE FIRST). https://doi.org/10.58683/dnswsb.2154

Altmetric indicators

Cited by / Share

References

Basel Committee on Banking Supervision. (1988, 15 lipca). International convergence of capital measurement and capital standards. https://www.bis.org/publ/bcbs04a.pdf

Basel Committee on Banking Supervision. (2004, 29 kwietnia). Bank Failures in Mature Economies. Working Paper, 13. https://www.bis.org/publ/bcbs_wp13.pdf

Basel Committee on Banking Supervision. (2010, 16 grudnia). Basel III: International framework for liquidity risk measurement, standards and monitoring. https://www.bis.org/publ/bcbs188.pdf

Basel Committee on Banking Supervision. (2011, 1 czerwca — wersja poprawiona). Basel III: A global regulatory framework for more resilient banks and banking systems. https://www.bis.org/publ/bcbs189.pdf

Chaikovska, I. (2019a). Przyrost regulacji bankowych w Unii Europejskiej a działania dyscyplinujące organów nadzoru bankowego w okresie pokryzysowym. Głos Prawa. Przegląd Prawniczy Allerhanda, 2(1[3]), 30–49.

Chaikovska, I. (2019b). Zasada zapewnienia zgodności i działania dyscyplinujące organów nadzoru bankowego w okresie pokryzysowym. Bezpieczny Bank, 3(76), 29–53. https://doi.org/10.26354/bb.2.3.76.2019

Cirin, P. (2019). Analiza wybranych wskaźników sfery cyfrowej i finansowej w polskim sektorze bankowym w latach 2014–2018. Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie, 5(983), 89–108. https://doi.org/10.15678/ZNUEK.2019.0983.0506

Czechowska, I.W., Lipiński, C., Sikorski, J., Stawska, J., & Zatoń, W. (2021). Efekty obciążeń regulacyjnych i fiskalnych sektora bankowego dla akcji kredytowej banków przed pandemią COVID-19 i w trakcie jej trwania. Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego. https://doi.org/10.18778/8220-615–619

Drabik, K., Kozdra, K., Kuśmierczyk, K., & Piechota, K., (2023). Wskaźniki rentowności i ich analiza na przykładzie wybranego przedsiębiorstwa. Zeszyty Naukowe Wydziału Ekonomii i Finansów Uniwersytetu Radomskiego im. Kazimierza Pułaskiego, Studia Ekonomiczne, Prawne i Administracyjne, 4, 94–103. https://doi.org/10.24136/sepia.2023.022

Dyrektywa. (2013). Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2013/36/UE z dnia 26 czerwca 2013 r. w sprawie warunków dopuszczenia instytucji kredytowych do działalności oraz nadzoru ostrożnościowego nad instytucjami kredytowymi i firmami inwestycyjnymi, zmieniającymi dyrektywę 2002/87/WE i uchylająca dyrektywy 2006/48/WE oraz 2006/49/WE.

Dyrektywa. (2019). Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/878 z dnia 20 maja 2019 r. zmieniająca dyrektywę 2013/36/UE w odniesieniu do podmiotów zwolnionych, finansowych spółek holdingowych, finansowych spółek holdingowych o działalności mieszanej, wynagrodzeń, środków i uprawnień nadzorczych oraz środków ochrony kapitału.

Dyrektywa. (2024). Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/1619 z dnia 31 maja 2024 r. w sprawie zmiany dyrektywy 2013/36/UE w odniesieniu do uprawnień nadzorczych, sankcji, oddziałów z państw trzecich i ryzyk środowiskowych, społecznych i z zakresu ładu korporacyjnego.

Iwanicz-Drozdowska, M. (2021). Zarządzanie finansowe bankiem w erze cyfrowej. PWE.

Klepková Vodová, P. (2016). Bank Liquidity and Profitability in the Polish Banking Sector. Zeszyty Naukowe Wyższej Szkoły Finansów i Prawa w Bielsku-Białej, 1, 21–35.

Klimontowicz, M. (red.) (2017). Bankowość dla Praktyków. Europejski Certyfikat Bankowca EFCB 3E. Praca zbiorowa. Związek Banków Polskich.

Koleśnik, J. (2014). Adekwatność kapitałowa banków. Standardy regulacyjne. Difin.

Komisja Nadzoru Bankowego. (2002). Rekomendacja P dotycząca systemu monitorowania płynności finansowej banków. https://www.knf.gov.pl/knf/pl/komponenty/img/rekomendacja_p_8564.pdf

Komisja Nadzoru Finansowego. (2015–2024). Informacja na temat sytuacji sektora bankowego za lata 2015–2024. https://www.knf.gov.pl/dane_i_opracowania?categories=%2Fpublikacje_i_opracowania%2Fdane_statystyczne%2Fbankowy&categories=%2Fpublikacje_i_opracowania%2Fraporty_i_opracowania%2Fbankowy&searchText=&dateFrom=&dateTo=

Komisja Nadzoru Finansowego. (2024, 5 lipca). Historia powstania pakietu CRD/CRR. https://www.knf.gov.pl/dla_rynku/pakiet_crd4/historia_zalozenia#1

Kozińska, M. (2021). Banki centralne Unii Europejskiej jako element sieci bezpieczeństwa finansowego w czasie pandemii COVID-19. CeDeWu.

Łon, E. (1998). Długi dystans. Korelacja między płynnością a rentownością współczesnych banków. Bank, 5/98.

Narodowy Bank Polski. (2015–2024). Raport o stabilności systemu finansowego. Departament Stabilności Finansowej. www.nbp.pl

Pietrzak, B., & Wasiak, K. (2017). Stabilność i bezpieczeństwo systemu bankowego — aspekty instytucjonalne i operacyjne. Kwartalnik Kolegium Ekonomiczno-Społecznego. Studia i Prace, 1, 121–142. https://doi.org/10.33119/KKESSiP.2017.1.8

Pluskota, A., Bolek, M., & Wolski, R. (2020). Liquidity — Profitability Relationship Analysed with the Granger Causality Test on the Example of the Warsow Stock Exchange. Annales Universitatis Mariae Curie-Skłodowska, Sectio H — Oeconomia, 54(2), 89–101. http://dx.doi.org/10.17951/h.2020.54.2.89-101

Pyka, I. (2010). Bank centralny na współczesnym rynku pieniężnym: dyscyplina regulacyjna, skuteczność, instrumenty. CH Beck.

Romanowska, M., & Kowalik, J. (2016). Analiza powiązań między rentownością a płynnością na przykładzie sektora bankowego w Polsce. Studia i Prace Wydział Nauk Ekonomicznych i Zarządzania Uniwersytetu Szczecińskiego, 44/1, 243–253. https://doi.org/10.18276/sip.2016.44/1-20

Rozporządzenie. (2013). Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 575/2013 z dnia 26 czerwca 2013 r. w sprawie wymogów ostrożnościowych dla instytucji kredytowych i firm inwestycyjnych, zmieniające rozporządzenie (UE) nr 648/2012.

Rozporządzenie. (2019). Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/876 z dnia 20 maja 2019 r. zmieniające rozporządzenie (UE) nr 575/2013 w odniesieniu do wskaźnika dźwigni, wskaźnika stabilnego finansowania netto, wymogów w zakresie funduszy własnych i zobowiązań kwalifikowalnych, ryzyka kredytowego kontrahenta, ryzyka rynkowego, ekspozycji wobec kontrahentów centralnych, ekspozycji wobec przedsiębiorstw zbiorowego inwestowania, dużych ekspozycji, wymogów dotyczących sprawozdawczości i ujawniania informacji.

Rozporządzenie. (2024). Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/1623 z dnia 31 maja 2024 r. w sprawie zmiany rozporządzenia (UE) nr 575/2013 w odniesieniu do wymogów dotyczących ryzyka kredytowego, ryzyka związanego z korektą wyceny kredytowej, ryzyka operacyjnego, ryzyka rynkowego oraz minimalnego progu kapitałowego.

Sierpińska, M., & Jachna, T. (2017). Ocena przedsiębiorstwa według standardów światowych. Wydawnictwo Naukowe PWN.

Smaga, P. (2013). Istota stabilności finansowej. Zeszyt Naukowy Studia i Prace KZIF, 124, 103–121. https://papers.ssrn.com/sol3/papers.cfm?abstract_id=2267057

Sobczyk, M. (2010). Statystyka opisowa. Wydawnictwo C.H. Beck.

Stefański, A., & Stola, E., (2011). Wahania kursów walutowych, a bezpieczeństwo działalności banków. Zeszyty Naukowe Wyższej Szkoły Bankowej w Poznaniu, 33, 115–128. https://journals.wsb.poznan.pl/index.php/znwsb/article/view/1496

Stopczyński, A. (2012). Nowe aspekty jakości nadzorczej w projekcie „Bazylea III”. Bezpieczny Bank, 3(48), 115–126.

Wójcik-Mazur, A. (2019). Identification of the dependences between liquidity risk and internal determinants in Polish banks. Prace Naukowe Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu, 63(2), 130–142. https:/doi.org/10.15611/pn.2019.2.12

Żukowski, M., (2017). Rentowność sektora bankowego w niestabilnym otoczeniu. Studia prawno-ekonomiczne, CV, 381–395. https://doi.org/10.26485/SPe/2017/105/21