Zmiany w przestrzenno-towarowej strukturze eksportu Ukrainy

OKSANA PROTSEVIAT

doi:10.58683/dnswsb.2087

Data publikacji : 2026-01-03

Tom 109 Nr 2 (2025)

Zmiany w przestrzenno-towarowej strukturze eksportu Ukrainy

OKSANA PROTSEVIAT

DOI: https://doi.org/10.58683/dnswsb.2087

Abstrakt

Celem artykułu jest analiza specyfiki procesów transformacyjnych w strukturze towarowej i geograficznej eksportu ukraińskiego w warunkach pełnoskalowego konfliktu zbrojnego. Metody badawcze opierają się na podejściu systemowym, strukturalno-funkcjonalnym oraz porównawczym, co umożliwia kompleksową ocenę zmian w handlu zagranicznym Ukrainy na poziomie makro- i mezoregionalnym. Wyniki analizy wskazują na spadek udziału eksportu towarowego w strukturze PKB Ukrainy w latach 2021–2023 oraz częściowe ożywienie w 2024 roku. Zidentyfikowano głębokie zaburzenia strukturalne wynikające z obniżonego popytu, zniszczenia infrastruktury oraz zakłóceń logistycznych. Utrzymuje się wysoki udział eksportu produktów rolno-spożywczych, spada eksport produktów mineralnych i metalurgicznych, a segment chemiczny wykazuje oznaki odbudowy. W strukturze geograficznej eksportu odnotowano przesunięcie aktywności ku regionom zachodnim i stołecznym oraz marginalizację regionów południowych i wschodnich. Zaobserwowano wzrost znaczenia Rumunii jako alternatywnego partnera logistycznego oraz zwiększenie udziału eksportu do krajów UE, zwłaszcza Polski, Hiszpanii i Niemiec. Wnioski obejmują potrzebę przejścia od eksportu surowcowego do technologicznego oraz konieczność instytucjonalnego wsparcia dla długofalowej transformacji strukturalnej. Kształtowanie nowych, odpornych kierunków eksportowych uznano za kluczowy element powojennej odbudowy gospodarczej Ukrainy.

Słowa kluczowe:

eksport towarowy, dynamika geograficzna, działalność zagraniczno-ekonomiczna, polityka eksportowa, odbudowa powojenna, transformacja.

Szczegóły

Bibliografia

Statystyki

Autorzy

Pobierz pliki

PDF

Zasady cytowania

PROTSEVIAT, O. (2026). Zmiany w przestrzenno-towarowej strukturze eksportu Ukrainy . Zeszyty Naukowe Wyższej Szkoły Bankowej W Poznaniu, 109(2). https://doi.org/10.58683/dnswsb.2087

Wskaźniki altmetryczne

Cited by / Share

Bibliografia

Derzhavna sluzhba statystyky Ukrainy. (2025a). Ekonomichna statystyka / Natsionalni rakhun¬ky [Economic statistics / National accounts]. https://www.ukrstat.gov.ua/operativ/menu/ menu_u/nac_r.htm [in Ukrainian].

Derzhavna sluzhba statystyky Ukrainy (2025b). Ekonomichna statystyka / Zovnishnoekono¬michna diialnist [Economic statistics / Foreign economic activity]. https://www.ukrstat. gov.ua/operativ/menu/menu_u/zed.htm [in Ukrainian].

Ishchuk, S.O., & Sozanskyi, L.Y. (2024). Ukrainskyi tovarnyi eksport: vyklyky v umovakh viiny ta povoiennoho vidnovlennia [Ukrainian merchandise exports: challenges in the conditions of war and post-war recovery]. Rehionalna ekonomika — Regional economy, 1, 81–94. https://doi.org/10.36818/1562-0905-2024-1-8 [in Ukrainian].

Nechyporuk, A., Kotova, M., & Kochubei, D. (2023). Eksport Ukrainy v umovakh voien¬noho stanu [Exports of Ukraine under martial law]. Zovnishnia torhivlia: ekono¬mika, finansy, pravo — Foreign trade: economy, finance, law, 5, 18–32. https://doi. org/10.31617/3.2023(130)02 [in Ukrainian].

Pichkurova, Z. (2024). Rozvytok zovnishnoi torhivli Ukrainy v umovakh viiny [Development of Ukraine’s foreign trade in wartime]. Ekonomika ta suspilstvo — Economy and society, 70. https://doi.org/10.32782/2524-0072/2024-70-151 [in Ukrainian].

Shamborovskyi, H.O. (2024). Suchasnyi stan ta perspektyvy zovnishnoi torhivli Ukrainy [Current state and prospects of foreign trade of Ukraine]. Ahrosvit — Agrosvit, 9, 28–35. https://doi.org/10.32702/2306-6792.2024.9.28 [in Ukrainian].